کفش و انواع آن


کفش چیست؟

کفش را می توان نوعی ابزار پا در نظر گرفت و یا بهتر است بگوییم پوششی برای پا که برای مقاصد خاص از آن استفاده می کنیم. همانطور که برای بدنمان از لباس و پوشاک مخصوص استفاده می کنیم و این لباس ها به دلایل مختلفی از جمله زیبایی، سرما و گرما و ... استفاده می شوند، کفش ها هم برای مقاصد خاصی از جمله: زیبایی یا استایل دهی خاص به تیپ بدن، محافظت از سرما یا گرما، حفاظت در برابر زخم شدن پا، افزایش سرعت و کارایی در حرکت، ورزش کردن و ... استفاده می شوند.

کمی تخصصی تر به آناتومی بدن مراجعه کنیم و دقیقاً ببینیم چرا ما قصد داریم از قلب دوم خودمان بیشتر محافظت کنیم؟

بدون شک در این مقاله قصد داریم در مورد کفش صحبت کنیم اما زمانی بطور کامل درک می کنیم که اصلا چرا باید از کفش استفاده کنیم یا اجازه بدهید سوال را بهتر بپرسیم. چرا باید از کفش مناسب استفاده کنیم؟ در اینجاست که قبل از توضیح کامل و شرح کامل کفش، لازم است در مورد آناتومی پا صحبت شود.

آناتومی مچ و کف پا

مفاصل کف و مچ پا دارای بیشترین تعداد استخوان در مقایسه با قسمت های دیگر بدن هستند که همین مساله باعث شده، مفصل مچ پای ما از قدرت و پایداری بیشتری برخوردار باشد. بیشترین نیرو در قسمت پاشنه (مچ پا) وارد می شود. برای درک بهتر این مساله که چقدر نیرو بر روی پا وارد می شود، یک مقایسه کوچک خواهیم داشت. اگر شما در حال راه رفتن عادی و با سرعت معمولی هستید، حدود 1/5 برابر وزن شما، بر روی مچ پا، نیرو وارد می شود. حال وقتی در حال دویدن هستید چطور؟ نیرویی که بر روی مچ پای شما وارد می شود، 8 برابر وزن بدنتان است.

صحبت و تشریح کامل آناتومی در دستور کار ما نیست و از حوصله این مقاله هم خارج خواهد بود اما بطور خیلی کلی با بخش های مختلف آشنا می شویم که به ترتیب عبارتند از:

مچ پا از 4 استخوان تشکیل شده است که می توان آنها را در تصویر زیر مشاهده کرد و نام آنها، درشت نی (تیبیا)، نازک نی (فیبولا)، کالکانه و تالوس می باشد.

بدون شک این استخوان ها توسط رباط ها، رگ ها و عصب های مختلفی با هم متصل هستند که در تصویر زیر می توان آنها را مشاهده کرد.

در قسمت خارجی استخوان مچ پا 3 رباط وجود دارد که به ترتیب نام آنها تالوفیبولار قدامی، کالکانئوفیبولار و تالوفیبولار خلفی است. استخوان های تیبیا و فیبولای مچ پا هم توسط رباط های تیبیوفیبولار قدامی تحتانی، تیبیوفیبولار خلفی تحتانی، خلفی فیبولار، رباط عرضی و رباط بین استخوانی به هم متصل می شوند.

آناتومی تاندون های مچ پا

مهمترین و حساس ترین تاندونی که در بخش مچ پا قرار دارد، تاندون آشیل است. این تاندون را بعنوان قوی ترین تاندون بدن نیز می شناسند که محل آن دقیقاً پشت و بالای مچ پا است.

تاندون های دیگری نیز در بخش مچ پا قرار دارند که تنها در این بخش، به آوردن نام آنها اکتفا خواهیم کرد.

تاندون فلکسور که از پشت قوزک داخلی پا عبور کرده و به کف پا می رسند.

تاندون اکستانسور که از جلوی پا عبور کرده و به پشت پا می رسند.

تاندون پرونئال که از زیر قوزک داخلی مچ عبور می کنند.

بعد از مچ پا به بررسی استخوان و تاندون های کف پا می رسیم که بطور کامل می توان اجزای آن را در تصویر زیر مشاهده کرد.

همانطور که در تصویر بالا مشخص است، کف پا هم از استخوان های بسیار زیادی تشکیل شده است که مجدداً بطور کامل تمام این استخوان ها توسط رباط، عصب و رگ های مختلفی به همدیگر متصل شده و در نهایت تمام اعصاب از طریق ستون فقرات و رگ عصب اصلی بدن، به مغز وصل می شوند.

در این قسمت از توضیحات تخصصی تر در مورد آناتومی پا اجتناب کرده و فقط به این مهم می پردازیم که پا ستون بدن است و بدلیل وجود استخوان های بسیار زیاد، رباط های مختلف، رگ و اعصابی که در نهایت از طریق ستون فقرات به اعصاب مرکزی در سر وصل می شوند، حفاظت از آن بسیار مهم و ضروری است و این حفاظت توسط کفش ها انجام می شود. بدون شک اگر کفش مناسبی را انتخاب نکنیم، نه تنها فرم و شکل استخوان تغییر خواهد کرد (در طولانی مدت)، حتی ممکن است منجر به مشکلات جسمی دیگری از جمله کمردرد، تغییر فرم ستون فقرات و بهم ریختن اعصاب بدن شود.

تاریخچه پیدایش کفش

همانطور که قبلاً نیز اشاره شد، قدمت استفاده از کفش را می توان همزمان با پیدایش انسان ها دانست. البته شاید به این صورت حرفه ای و خاص نبوده، اما مطمئناً برای محافظت از پای خود، از ابزاری استفاده می کردند که می توان آنها را نوعی پاپوش یا کفش دانست.

معروف ترین کفش های تاریخی عبارتند از: صندل مصری با قدمت 1200 سال پیش از میلاد مسیح، کفش های یونانی لاانگشتی که قدمت 1000 سال پیش از میلاد را دارند و کفش های کوچک چینی که کوچکتر از اندازه معمولی و واقعی پا ساخته می شدند.

واژه شناسی کفش

کلمه کفش، یک کلمه پارسی است که از زمان گذشته نیز به آن کفش می گفتند و در طول تاریخ تغییری نداشته. به فردی که کفش ها را ترمیم و یا تعمیر می کند، کفاش می گویند که البته کفاش عربی بوده و معادل پارسی آن، کفش گر است.

اجزاء کفش

کفش ها را بصورت 1 تکه تولید نمی کنند و از بخش و اجزای مختلفی تشکیل می شوند که نام آنها به ترتیب در زیر آورده شده است.

1- رویه

2- تخت بیرونی

3- کفی های داخلی کفش (قابل تعویض هستند)

4- مغزی کفش: بخش چرمی، پلاستیکی و ... که ما بین زیره و رویه کفش قرار گرفته و به روش های مختلف چسباندن، دوخت و ... به هم وصل می شوند.

5- توکار کفش: کاغذ یا مقوایی که بین کف و زیره کفش قرار داده می شود.

6- پاشنه

7- زیر پاشنه

8- زیر پاشنه های گتر: جهت جلوگیری از ورود برف و باران به درون کفش

9- ساق پوش: پوششی از جنس جیر و یا چرم است که در قسمت پایین ساق و بالای کفش قرار می گیرد.

کفش‌ های سنتی ایرانی

کفش هایی که ایرانیان از گذشته تا کنون استفاده می کردند خیلی مختلف و البته سنتی تر بود که به تعدادی از آنها بصورت خلاصه، اشاره خواهیم کرد.

1- چاروق: چاروق از قدیم مورد استفاده ایرانیان بوده و جنس آن، چرمی می باشد.

2- گیوه: گیوه ها هنوز هم مورد استفاده هستند و از این پاپوش، بیشتر برای فصول گرم و خشک استفاده می شود. از ویژگی های مهم گیوه ها می توان به سبک بودن، بادوام و مناسب بودنشان برای راه رفتن های طولانی مدت، اشاره کرد.

3- نعلین: نعلین ها دارای جنس چوبی یا چرمی بودند که مهمترین ویژگی آنها، نداشتن پشت پاشنه بود و نوک آنها کمی به سمت بالا برگشته بود.

4- اروسی: نوعی کفش چرمی مردانه است که دارای پاشنه می باشد.

5- سگکی: این مدل کفش، دارای سگک است که در تصویر زیر بطور کامل قابل رویت است.

6- صندل: نوعی کفش رو باز است که توسط یک بند، پشت پا مستقر می شود و بیشتر مناسب فصول گرم و خشک سال است.

7- قندره: کفشی است که ساق های ان نیمه کوتاه است.

8- دهان دولچه ای: این مدل کفش شبیه گیوه است اما ساق های بلندتری دارد و همچنین نوک آن کوچکتر و باریک تر از پشت آن است.

دسته بندی کفش ها

بطور کلی می توان کفش ها را به دسته های مختلفی تقسیم کرد. اگر بر اساس جنس بخواهیم در مورد کفش ها صحبت کنیم، می توان به کفش های چرمی، چوبی، سرامیکی، پلاستیکی، کتانی و ... اشاره کرد.

از لحاظ بسته شدن و محکم شدن در پا، کفش ها را می توان به دسته هایی چون، سگک دار، بند دار، کشی و نخی تقسیم کرد.

بر اساس جنسیت به 3 گروه کلی کفش های مردانه، زنانه و بچه گانه تقسیم می شوند و از نظر دوخت و نوع تولید هم می توان آنها را به 2 بخش کلی کفش های دستدوز و کفش های شرکتی، تقسیم کرد.

اما 3 دسته، بزرگترین دسته های کفش ها را تشکیل می دهند که هرکدام نیز زیر مجموعه های دیگری دارند و به ترتیب نام آنها را در زیر می توانیم ببینیم

کفش های معمولی

این نوع از کفش ها برای کارهای روزمره استفاده می شوند که عبارتند از:

کفش آکسفور: کفش های بندی چرم با نوک کشیده

کفش دربی: مشابه کفش آکسفورد است اما نوک پهن تری دارد.

کفش سگک دار: این نوع کفش دارای سگک است و علت نامگذاری این مدل نیز همین مساله بوده.

کفش کلارک: کفش چرمی بدون بند، با رویه ای بلند و پاشنه ای تخت

کفش قیصری: کفش چرم مردانه و دارای بند با پاشنه ای بلند و نوکی باریک و کشیده که اغلب مشکی رنگ بوده و بیشتر بخاطر فیلم قیصر محبوب شد.

کفش پاشنه بلند: این مدل کفش امروزه برای خانم ها و بیشتر در مجالس رسمی و عروسی استفاده می شود.

گالش یا کفش باله

نعلین

دمپایی

صندل

چکمه

کفش های ورزشی

این گروه از کفش ها همانطور که از نامشان پیداست، برای فعالیت های ورزشی استفاده می شوند.

اسنیکر

کفش فوتبال (استوک دار)

کفش سوارکاری (چکمه)

کفش کوهنوردی

کفش اسکیت

کفش بولینگ

کفش کشتی

کفش دوچرخه سواری

کفش اسکی

کفش های خاص

کفش طبی

کفش باله

کفش ایمنی

کفش ماهواره ای (جهت ردیابی افراد سالمند و آلزایمری)